16.
Đêm trong khu phố cổ rất tĩnh lặng, trên đường ít người qua lại, tuyết rơi từ mọi ngả đường. Con đường lát đá ẩm ướt. Trận tuyết cỡ này rơi xuống đất liền tan, rất khó để đọng lại, cũng không biết sẽ rơi bao lâu nữa.
Đây là lần đầu tiên tôi cúp học trong đời, nội tâm lại vô cùng bình yên, có lẽ thực sự liên quan đến thời tiết.
Cả tôi và Sở Ngôn đều không mang ô. Tóc và quần áo của cậu ta dính rất nhiều những hạt tuyết lấp lánh, tôi nghĩ mình cũng vậy.
“Lúc chơi bóng buổi chiều, tôi nghe kể về chiến tích huy hoàng của cậu ở nhà ăn.”
Cậu ta quay sang nhìn tôi,
“Không ngờ đấy, cậu cũng dũng cảm phết.”
“Đúng thế,”
Tôi phủi tuyết trên tóc,
“Cậu xem, thế này chẳng phải đắc tội với người ta rồi sao.”
“Cậu cũng đâu nói sai. Bọn họ quả thực là đang sống lay lắt, tự cho là sành điệu, thực ra ngu ngốc chết đi được.”
Nói rồi, cậu ta khựng lại, tự giễu bổ sung thêm,
“Tuy nhiên tôi cũng chẳng tốt đẹp gì hơn.”
“Khiêm tốn thế, cậu giỏi hơn bọn họ nhiều.”
Trong gió tuyết, tôi loáng thoáng thấy ngã tư hẻm phía trước có ánh sáng vàng rực. Một tấm bảng gỗ dựng cạnh tường, trên đó viết chữ bằng sơn đỏ.
“Ô, tiểu tử nhà họ Sở đến rồi.”
Trong quán, một cặp vợ chồng già ngồi bên chiếc bàn vuông, nhiệt tình chào hỏi.
“Ông bà, cháo vẫn còn chứ ạ, cho hai bát.”
Sở Ngôn trông có vẻ đặc biệt thân thiết với họ,
“Vẫn ngồi chỗ cũ ạ.”
“Có, vào đi cháu.”
Bà cụ đứng dậy, bày ra hai chiếc bát sứ, mở nắp thùng giữ nhiệt, một luồng hơi nóng sực mùi thơm ngọt của đậu đỏ bốc lên nghi ngút.
Đây là một quán chè kiểu cũ nằm sâu trong ngõ hẻm. Từ xà nhà đến mặt đất, từng viên gạch mái ngói đều toát lên sự thăng trầm của năm tháng. Sở Ngôn gọi hai bát cháo đường kiểu cũ, cháo trắng ninh nhừ và đậu đỏ sên nhuyễn rải đều trong bát, thêm một thìa bánh nếp nhỏ tròn vo, cuối cùng rắc lên trên hoa mộc quế khô.
Đây là một trong những hương vị ký ức kinh điển nhất của thành phố này, từng được viết thành những bài đồng dao quen thuộc. Giờ đây thỉnh thoảng nó cũng xuất hiện trên thực đơn của một số quán tráng miệng kiểu mới ở trung tâm thành phố. Tuy nhiên, trong suy nghĩ của hầu hết mọi người, hương vị ngon nhất luôn được giấu kín trong những ngõ ngách, xó xỉnh cuối đường.
“Cứ có tuyết rơi là ông bà lại đoán xem tiểu tử nhà cháu tối nay có đến không.”
Bà cụ vừa nói, vừa cười tủm tỉm nhìn tôi,
“Chỉ là, ông bà không đoán được lần này cháu lại dẫn theo một cô bạn cùng lớp.”
“Cô ấy đâu chỉ là bạn cùng lớp của cháu,”
Sở Ngôn đón lấy bát, nửa đùa nửa thật,
“Cô ấy là nửa người thầy của cháu đấy ạ.”
Cửa tiệm này lớn hơn tôi tưởng tượng, hay nói đúng hơn, hình dáng của nó hẹp và dài. Tôi theo sau Sở Ngôn, băng qua một hành lang chật chội, sau khi rẽ vào một căn phòng nhỏ, gần như không nghe thấy tiếng trò chuyện của cặp vợ chồng già và khách ở sảnh trước nữa. Trên tường có một cánh cửa gỗ mở một cánh, Sở Ngôn vươn tay kéo ra, một dòng sông nhỏ tĩnh lặng chảy qua sau cánh cửa.
Chúng tôi ngồi sóng vai trên bậc đá sau cửa. Loại nhà cổ xây sát mép nước này, để tiện sinh hoạt, người ta thường mở một cánh cửa nhỏ ở phía giáp nước, lót vài bậc thang dùng để múc nước và giặt giũ.
Phía trên có mái che, vị trí lại ở mặt sau, ngồi đây có thể ngắm tuyết mà không bị gió lùa. Mặt sông không rộng lắm, bờ bên kia cũng là một dãy nhà cổ tương tự. Tường phấn ngói xám ẩn mình trong màn đêm, hệt như một bức tranh thủy mặc đậm nét.
Trong những ngôi nhà ấy cũng có người ở, vài ô cửa sổ hắt ra ánh đèn, bóng đèn nổi trên mặt nước dập dềnh sóng vỗ.
“Nhìn bên kia, biết là nhà ai không?”
Sở Ngôn chỉ vào một ngôi nhà tối đen bên trái,
“Nơi cô Từ từng sống trước kia đấy.”
“Sao cậu biết?” Tôi buột miệng hỏi,
“Tôi đương nhiên là biết, khu này tôi thân thuộc lắm.”
Cậu ta bưng bát sứ, trong mắt chứa ý cười,
“Cô ấy và mẹ cô ấy trước đây đều sống ở đây. Sau khi tốt nghiệp đại học về Thế Tây làm giáo viên, rồi được phân nhà, liền chuyển đi.”
“Về?”
Tôi bắt được một từ khóa,
“Cô Từ hồi cấp ba cũng học ở Thế Tây sao?”
“Ừ.”
Sở Ngôn gật đầu,
“Nhưng mà Thế Tây vào thời đại của cô ấy, tốt hơn bây giờ rất nhiều. Nghe nói cô Từ năm đó còn là học sinh ưu tú trong trường, điểm thi đại học rất cao, đáng tiếc thời đó thông tin bế tắc, mọi người chỉ biết loanh quanh vài trường đại học tốt. Cô Từ tưởng Đại học Sư phạm là trường tốt nhất mà cô ấy có thể vào, sau này mới phát hiện ra, số điểm đó mà vào Sư phạm quả thực là quá thiệt thòi.”
“À…”
Nghĩ đến dáng vẻ hiện tại của cô Từ, tôi không khỏi tiếc nuối thay cho cô ấy,
“Thật ra tôi thấy cô Từ là một giáo viên rất tuyệt, có lúc… nói thế nào nhỉ, cảm thấy để cô ấy ở Thế Tây thì hơi phí nhân tài.” “Đúng thế, nhưng cô ấy không phải là người ôm tài mà không gặp thời đâu, cô ấy từng có cơ hội rời đi.”
Tuyết dần dày hơn, những bông tuyết như lông vũ rơi xuống mặt nước, tan biến trong chớp mắt. Mái ngói và những hiên nhà cổ kính bờ bên kia cũng bắt đầu tích tụ lại thành một màu trắng bạc.
“…Lúc cô Từ về giảng dạy, trường Thế Tây đã bắt đầu trượt dốc. Nhưng dẫu sao danh tiếng vẫn còn đó, chất lượng học sinh không giảm sút quá tệ. Trong vài năm sau đó, cô ấy đã đưa khóa học sinh giỏi nhất của Thế Tây trong vòng mười năm trở lại đây. Trong top 10 thành phố kỳ thi đại học năm ấy, lớp cô ấy chiếm một nửa, tỷ lệ còn cao hơn cả Phụ Trung cùng năm. Chậc, theo lời bố mẹ tôi nói, đó là thời kỳ huy hoàng cuối cùng của Thế Tây.”
“Về sau khu đô thị mới phía nam phát triển, Phụ Trung, Thanh Trung đều chuyển đến khu học chánh mới, các nguồn tài nguyên, chính sách cũng theo đó mà đổ về phía nam… Thế Tây cũng từ đó mà suy tàn hơn.”
“Rất nhiều giáo viên giỏi đã rời khỏi Thế Tây vào lúc đó. Phụ Trung cũng từng muốn chiêu mộ cô Từ, nhưng cô ấy từ chối. Trong lứa giáo viên nòng cốt lúc bấy giờ, cô ấy là người duy nhất từ bỏ cơ hội chuyển công tác, chọn ở lại.”
“Tại sao?”
Tôi không hiểu, bất luận đứng ở góc độ nào, Phụ Trung cũng là một bệ phóng và cơ hội tốt hơn.
“Vậy cậu phải đi hỏi cô ấy thôi, sao tôi biết được.”
Sở Ngôn vừa cười vừa nói thẳng, ánh mắt dừng lại trên mặt sông lất phất tuyết bay,
“Cô Từ, con người này, hung dữ bặm trợn, cả ngày chẳng thấy nụ cười, bình thường cũng độc lai độc vãng, đặc biệt không hòa đồng. Người khác đều nhảy việc, cô ấy khăng khăng bám trụ. Chuyện người khác đều lười quan tâm, cô ấy lại nhất định phải nghiêm trị. Từ nhỏ tôi đã nghe danh ‘ác ma’ của cô ấy, người ghét cô ấy đếm không xuể… Nhưng nói thật lòng, tôi khá nể cô ấy. Nếu sáng nay tôi có mặt ở đó, tôi cũng sẽ đứng ra.”
Nói xong, chúng tôi đều rơi vào trầm mặc.
Bờ bên kia vài ô cửa sổ đã tắt đèn, màn đêm lại sâu thêm vài phần. Tuyết không ngừng rơi, dường như sẽ rơi mãi mãi.
“Sở Ngôn, tại sao thành tích của cậu lại kém đến vậy?”
Tôi đột ngột hỏi.
“… Hả?”
Sở Ngôn bị hỏi đến ngớ người.
“Cậu và bọn họ rất khác nhau,”
Tôi nói,
“Nên tôi không thể chấp nhận được, cậu lại chỉ thi được từng ấy điểm.”
Sở Ngôn dở khóc dở cười nhìn tôi vài giây, nhịn mãi mới rặn ra mấy chữ:
“Chắc là vì ngốc.”
“Cậu mà cũng đến lượt chê mình ngốc.”
Đây là sự thật, qua vài lần phụ đạo tôi phát hiện cậu ta chỉ là hổng kiến thức cơ bản, chứ đầu óc nhạy bén lắm.
“Cậu có từng nghĩ đến việc thi năng khiếu nghệ thuật không?”
Tôi nghiêm túc hỏi,
“Cậu vẽ rất đẹp.”
“Gì… Vẽ vời gì chứ…”
Cậu ta đột nhiên lắp bắp, quay mặt đi chỗ khác.
“Đừng giả vờ, mấy bức cậu vẽ bậy trên giấy nháp tôi thấy hết rồi.”
Tôi đá đá vào chân cậu ta,
“Khá có tế bào nghệ thuật đấy, chàng trai.”
Cậu ta gãi đầu, vẫn không chịu quay mặt lại, hồi lâu mới nói:
“Làm học sinh năng khiếu cái nỗi gì, tốn kém lắm.”
Tôi sững sờ, những lời định nói bỗng nghẹn lại ở cổ họng, nghẹn đến khó chịu.
Trong khoảnh khắc, sự tiêu điều, suy tàn khắc sâu trong da thịt khu phố cổ này lại một lần nữa ùa về, như đám mây đen vô hình đè nặng trên bầu trời đỉnh đầu. Nhìn bóng lưng nghiêng của Sở Ngôn, một ý nghĩ chợt lóe lên trong tâm trí tôi —— Nếu, cậu ấy sinh ra trong nhà họ Chu…
“Này, vốn định đưa cậu đến đây để an ủi cậu, sao cậu lại quay sang an ủi tôi thế này?”
Cuối cùng cậu ta cũng quay lại, khôi phục vẻ cà lơ phất phơ thường ngày,
“Ngon không? Người ta nói ăn đồ ngọt sẽ làm tâm trạng tốt lên.”
“… Ồ, ngon.”
Cậu ta duỗi một chân dài ra, dùng đế giày đạp mặt nước tạo thành những gợn sóng lan tỏa.
“Ông bà của quán này từ nhỏ đã rất tốt với tôi. Có việc hay không tôi cũng hay qua đây, đặc biệt là lúc trời mưa hoặc có tuyết, ngồi bên cánh cửa này mới biết, thực ra nơi này đẹp lắm.”
Cậu ta tựa lưng vào khung cửa, thư thái và mãn nguyện.
“Đừng để tâm những chuyện ở trường, có tôi ở đây, cậu cứ làm những gì cậu muốn.”
Ra khỏi quán, thời gian cũng vừa tầm tiết tự học buổi tối kết thúc.
Tuyết chưa tạnh, cặp vợ chồng già đưa cho chúng tôi một chiếc ô.
Sở Ngôn che ô đưa tôi về tận dưới nhà.
Lên lầu, khoảnh khắc đẩy cửa bước vào, tôi nhạy bén cảm thấy bầu không khí trong nhà có chút kỳ lạ.
“Lễ Lễ, người đưa con về vừa rồi là ai?”
Mẹ đứng bên cửa sổ, vẻ mặt phức tạp nhìn tôi.
“… Sở Ngôn, chính là người lần trước đến hỏi bài tập ạ.”
Tôi lúng túng đứng giữa phòng khách, hiểu rõ mẹ chắc chắn đã hiểu lầm điều gì đó, nhưng vì trốn học nên khó tránh khỏi chột dạ.
“Điện thoại của con đâu? Sao gọi không được?”
“… Dạ dạ, điện thoại… hết pin ạ.”
“Thật sao?”
Mẹ sa sầm mặt, tiến lại gần tôi, giơ điện thoại của bà lên,
“Vậy dòng WeChat này là ai gửi cho con?”
Tôi sững người, ánh mắt tập trung vào màn hình điện thoại, lập tức đổ mồ hôi lạnh toát sống lưng.
Trên màn hình hiển thị giao diện trò chuyện WeChat giữa tôi và mẹ, tin nhắn mới nhất là một bức ảnh và một đoạn chữ.
Thậm chí không cần bấm vào phóng to cũng có thể nhìn rõ, bức ảnh được chụp vào ban đêm ở trường, vị trí trung tâm là hai người —— Tôi đang xách cặp đi ra khỏi lớp học cùng Sở Ngôn. Phía dưới kèm theo một câu:
“Cúp học rồi nhé.”
Hai tin nhắn cùng được gửi vào mười lăm phút trước.